آویشن و خواص مفید آن | طب ایرانی

ماه نشان
سپتامبر 20, 2019 0 Comment

مصرف خوراکی آویشن دارای اثر خلط آور و ضد سرفه ی خوبی هستش. به خاطر همین اجناس زیاد مخصوصا به صورت شربت از اون جفت و جور شده.

ساقه های آویشن پوشیده از کرک و برگای کوچیک زیادیه. برگای اون کوچیک، لوزی شکل، نوک تیز و به صورت دوطرفه، روی ساقه قرار دارن. این برگا به رنگ خاکستری روشن و با بوی بسیار نافذه و دارای دم برگای کوچیکی هم هستش.

گلا کوچیک، گلی رنگ و یا سفید و به صورت مجتمع در انتهای ساقه قرار گرفتن.

قسمت مورد استفاده گیاه، گل و مخصوصا برگای اون هستش. این گیاه، به طور محدود و واسه جفت و جور داروها، در ایران کشت می شه.

گذشته:

آویشن باغی نوع کشت شده آویشن وحشی (Thymus serpyllum) است. نام لاتین آویشن وحشی که به عنوان «مادر آویشن» شناخته شده، شاید به دلیل کاربرد سنتی اون واسه درمان ناراحتیای دوران یائسگی از رشد مارگونه گیاه گرفته شده.

Pliny اونو به عنوان پادزهر نیش مار و سم جانوران دریایی و هم اینکه درمان سردرد پیشنهاد می کنه.

رومیان هم آویشن رو می سوزوندن چون باور داشتن که دود اون عقرب رو دور می کنه.

منبع جغرافیایی:

این گیاه، بومی قسمتای مرکزی و جنوب اروپا، بالکان و قفقازه. در اروپای مرکزی، شرق آفریقا، هند، ترکیه، مراکش و آمریکای شمالی، در سطوح وسیع کشت می شه. صادرات اون، بیشتر از کشورای اسپانیا، فرانسه، بلغارستان و مجارستان به دیگر نقاط جهان صورت میگیره.

ترکیبات مهم:

مهم ترین ترکیب گیاه، اسانس اون هستش که به اندازه ۵/۲- ۱ درصد در برگای اون هست. مهم ترین اجسام اسانس شامل تیمول و کارواکرول که به ترتیب از ۷۰ – ۳۰ درصد اسانس و ۳۰ – ۱۵ درصد اسانس رو تشکیل میدن.

کاربرد دیگه آویشن، مصرف اون به صورت پودر در بعضی ادویه جات و ترشی هاست، مستقیما و یا همراه با بقیه گیاهان، به عنوان بو، مزه و ضد نفخ در صنایع غذایی مصرف زیادی داره

ترکیبات دیگه شامل لینالول، سیمن، تیمن و آلفا پی نن هستن. این ترکیبات و درصد اونا به شرایط محل کشت، زمان برداشت و بقیه شرایط جغرافیایی، بستگی داره.

اثرات مهم:

مصرف خوراکی آویشن دارای اثر خلط آور و ضد سرفه خوبی هستش. به خاطر همین اجناس زیاد مخصوصا به صورت شربت از اون جفت و جور شده. در برونشیت، مشکی سرفه و نزلها، خوب میشه ازش استفاده کرد.

خاصیت ضد میکروب تیمول، بسیار قوی و حدود ۲۵ بار از فنل در مورد تعدادی از میکروبا، بیشتره.

در بعضی اجناس موضعی، به عنوان ضد خارش، ضد میکروب، مالشی قرمز کننده و محرک، محلولای حموم و محلولای غرغره واسه کاهش تورم دهن و گلو، مصرف می شه.

کاربرد دیگه آویشن، مصرف اون به صورت پودر در بعضی ادویه جات و ترشی هاست، مستقیما و یا همراه با بقیه گیاهان، به عنوان بو، مزه و ضد نفخ در صنایع غذایی مصرف زیادی داره.

در طب مردم عادی، اکثراً به خاطر اثرات مسکن، ضد اسپاسم و ضد نفخ، ازش استفاده می کنن.

مهم ترین اثرات گزارش شده آویشن باغی:

سقط کننده جنین، آلرژی زا، ضد درد، ضد آلرژی، ضد فراموشی، ضد آرتریت، ضد میکروب، ضد سلولیت، ضد باکتری، ضد سرطان، ضد ادم، ضد التهاب، ضد موتاژن، ضد اکسیدان، ضد تب، ضد عفونی کننده، ضد اسپاسم، ضد قارچ، ضد کرم، ضد احتقان، ضد سرفه، ضد نفخ، ضد زخم داخلی، ضد کرم آسکاریس، قابض، بازکننده و برونشا، آنتاگونیست کلسیم، معرق، خلط آور، کم کننده چربی خون، کم کننده پرفشاری خون، محرک سیستم ایمنی بدن، حشره کش، کم کننده ترشحات بزاقی، مسکن و محرک.

 

روش و اندازه مصرف:

جفت و جور چای:

روی ۲ گرم از پودر برگ آویشن، یه لیوان آب جوش ریخته و پس از ۱۵- ۱۰ دقیقه صاف کرده و می خوریم.

داروهایی گیاهی جفت و جور شده از آویشن، اکثراً به شکل مایع و شربت هستن که با به کار گیری راهنمای همراه دارو، باید مصرف شه. به صورت تی بگای جور واجور، که اکثراً شامل ۲ گرم پودر و یا خرد شده برگ آویشنه، در دسترس قرار میگیره.

خواص دیگه اون، شامل خاصیت ادرار آور، ضد عفونی کننده مجاری ادرار و ضد کرمه.

مشکلات جانبی:

تا الان در مورد آسیب جانبی به وجود اومده به وسیله مصرف مقادیر خوراکی آویشن یا فرآورده های وابسته، گزارشی داده نشده؛ ولی ممکنه در موارد معدودی، دردهای شکمی رو ایجاد کنه و یا باعث گرفتگی موقتی شه.

نکته دیگه اون که استفاده داخلی از تیمول با وجود کولیت، مشکل قلبی و در زمان حاملگی، پیشنهاد نمی شه.

مقدار مصرف عادی اون واسه افراد بالای یه سال، ۶- ۳ گرم برگ خشک، تو یه نوبت و روزی ۳- ۱ مرتبه تکرار این مقدار هستش.

افراد کم تر از یه سال، ۱- ۵/۰ گرم از گیاه یا برابر اون از فراوردهای آویشن رو روزی چند مرتبه می تونن مصرف کنن.

، اندازه مصر تنتور اون، ۴۰ قطره تا سه بار در روز از این مقدار واسه بزرگ سالان و تا یه ششم این مقدار، واسه افراد زیر یه سال، مناسبه.

مصرف شربتای جور واجور، طبق دستور کارخانه سازنده هستش.

علاوه بر این، دم کرده ۵ گرم درصد میلی لیتر آب، به عنوان غرغره یا دهن شویه و یا مصارف موضعی، پیشنهاد شده.

مصرف در حاملگی و شیردهی:

هرچند ممکنه مصرف در این دوران، خطراتی در بر نداشته باشه ولی چون تحقیقات در این مورد کامل نشده، پس بهتره مصرف با نسخه دکتر انجام بشه.

نکات قابل توجه:

۱- گیاهانی با نام آویشن پهن، آویشن باریک و آویشن شیرازی که در عطاریا و یا بازار ایران هست، گیاهانی متفاوت از آویشن بوده ولی به دلیل شباهت در بعضی ترکیبات و یا شباهت ظاهری، بدین اسما نامیده شدن. درباره این آویشنا، توضیحات لازم ارائه شده.

۲- گونه دیگری از آویشن با نام علمی Thymus zygis که شباهت بسیار نزدیکی از نظر ظاهری و ترکیبات، با گونه اصلی داره، در بعضی نقاط دنیا به جای آویشن اصلی (Thymus valgaris) مصرف می شه. گونه نامبرده در ایران رویش نداره.

۳- به بعضی از گونه های گیاه Thymus در ایران آویشن می گن. این گیاه در مناطق خیلی از ایران در شمال، غرب و مرکز از جمله مازندران، گیلان، آذربایجان، زنجان، کردستان، دور و بر تهران و دور و بر قزوین می رید.

۴- آویشنی که در بیشتر کتب گیاهان دارویی دنیا به عنوان استاندارد و گونه اصلی دارویی نوشته شده Thymus vulgaris هستش که به طور محدود در ایران کشت می شه و بیشتر گیاهانی که تحت نام آویشن در بازارهای ایران عرضه می شن، از نظر جنس و گونه متفاوت هستن ولی در اثرات دارویی شباهت دارن.

منبع: کتاب گیاهان دارویی و گیاه درمانی – تألیف دکتر محمد حسین صالحی سورمقی

 

منبع:tebyan.net

 

جمع آوری سلامت اکاایران