پایان نامه زنجیره تامین :واحدهای خرید، انتخاب و جذب تامین کنندگان مناسب و توانا جهت تهیه و فراهم نمودن احتیاجات سازمان

مدیر
مارس 21, 2020 0 Comment

زنجیره تامین [۱]یکی از علوم زیر بنایی در شکل گیری تولید و توزیع یک محصول یا خدمت است. مدیریت زنجیره تامین در یک سازمان اهداف زیادی را دنبال می کند که به عنوان نمونه می توان به کاهش حجم موجودی، سرعت در پاسخگویی به مشتری، افزایش میزان فروش، تامین بهینه و تسریع مواد اولیه، انتخاب تامین کنندگان برتر و در انتها کاهش هزینه ها اشاره کرد. بنابراین انجام پزوهش بر روی مدل های ریاضی به منظور انتخاب تامین کننده، ایجاد رقابت بین چندتامین کننده، در جهت بهبود کیفیت و کاهش هزینه، وجود محدودیت ظرفیت تولید تامین کننده، برآورده شدن تعهدات درحالت تامین کننده انحصاری و شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه، بسیار با اهمیت به نظر می رسد(آقایی، ۱۳۸۹). در این فصل علاوه بر ارائه کلیات و چارچوب کلی پژوهش، بیان مساله، اهداف تحقیق، جامعه آماری و همچنین سوالات تحقیق مورد بررسی قرار می گیرد.

۱-۲- بیان مسئله[۲]

یکی از وظایف اساسی واحدهای خرید، انتخاب و جذب تامین کنندگان مناسب و توانا جهت تهیه و فراهم نمودن احتیاجات سازمان است. وجود تعداد زیادی از تامین کنندگان با قابلیت­های مختلف، تصمیم گیری در مورد تعداد تامین کنندگان، ترکیب آنها، نحوه برقراری ارتباط و دیگر موارد مرتبط انتخاب آنها را با مشکل روبرو می­سازد. اهمیت این موضوع تا بدان جااست که برخی از شرکت­ها سیاست­ها و قوانین مدونی را جهت ارزیابی و انتخاب، تدوین کرده­اند (غضنفری و فتح اله،۱۳۸۵).

و از آن جایی که امروزه در شرایط رقابتی موجود در بازار که فشار زیادی بر روی سازمان­ها جهت دستیابی به هزینه­های کمتر می­باشد، دستیابی به محصولی با قیمت پایین و کیفیت بالا بدون اتخاذ تصمیمات مناسب در فرآیند تامین و همچنین رضایت­مندی تامین­کنندگانغیر ممکن به نظر می­رسد(کپری و میندل[۳]، ۲۰۰۷).

 

علاوه بر آن دبر[۴]و همکارانش در سال ۲۰۰۱ بیان کردند که امروزه سازمان­ها بیشتر به تامین کنندگان وابسته شده­اند، بنابراین پیامد­های مستقیم وغیر­مستقیم تصمیم­گیری ضعیف، وخیم­تر جلوه می­کند. لذا تصمیمات مرتبط با استراتژی­ها و عملیات خرید، نقش تعیین کننده­ای در سود آوری ایفا می­کنند.

و نیز در پاسخ به افزایش رقابت، کوتاه شدن چرخه عمر محصولات و تغییر سریع سلایق مشتری، بیشتر شرکت هاتوسعه قابلیت­های بلند مدت تامین کنندگان را مورد توجه قرار داده­اند و این امر اهمیت ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان را روشن می­کند(گارجیا و سو[۵]، ۲۰۰۴).

در چنین شرایطی بخش خرید می­تواند نقش کلیدی در کارایی و اثر بخشی سازمان ایفا نماید و تاثیر مستقیمی روی کاهش هزینه­ها، سودآوری و انعطاف پذیری یک شرکت داشته باشدانتخاب تامین کنندگان مناسب می تواند به شکل چشمگیری هزینه های خرید را کاهش داده، قابلیت رقابت پذیری سازمان را افزایش دهد (کاظمی و زاهدی، ۱۳۸۸).

بنابراین ارزیابی تامین کنندگان قدم اول در مدیریت تامین کنندگان است که مجموعه پیچیده­ای از تصمیم گیری چند معیاره است. بر پیچیدگی این موضوع زمانیکه ارتباطات بسیار مهمی بین معیارهای ارزیابی در نظر گرفته شود اضافه می شود(لین[۶]، ۲۰۰۹). انتخاب درست تامین کننده تنها به بررسی لیست­های قیمت محدود نمی­شود بلکه باید معیارهای زیادی را مد نظر قرار دهیم معیارهایی مانند هزینه، تحویل به موقع، کیفیت کالا وخدمات، حسن سابقه همکاری و غیره. در این مسائل ممکن است معیارها با هم در تضاد باشند(ازکک و تیریاکی[۷]، ۲۰۱۱).

بنابراین فرآیند انتخاب تامین کننده فرآیندی است که طی آن کمپانی­ها همه کاندیدهای تامین کننده موجود را با توجه به معیارهای ارزیابی، ارزیابی می کنند و بهترین تامین کننده را در نهایت انتخاب می­کنند. بنابراین پروسه انتخاب تامین کننده ممکن است پیچیده شود(وو[۸] و همکاران، ۲۰۰۹).

در حقیقت انتخاب تامین کننده صحیح یک تصمیم حیاتی با دامنه گسترده­ای از استنتاجات در یک زنجیره تامین است. تامین کنندگان نقش مهمی را در دستیابی به اهداف مدیریت تامین ایفا می­کنند. تامین کنندگان رضایت مندی مشتری را در زنجیره ارزش افزایش می­دهند. لیکن شراکت استراتژیکبا تامین کنندگانی که بهتر عمل می کنند باید درون زنجیره تامین ادغام شود تا بهبود عملکرد را در بیشتر جهات به وجود آورد(کومار[۹] و همکاران، ۲۰۰۴).

از آنجایی که انتخاب تامین کنندگان مناسب می تواند در صرفه جویی اقتصادی و به عبارت بهتر در کاهش هزینه و از طرف دیگر در افزایش سود بسیار موثر باشد، بنابراین برنامه ریزی و پیاده سازی یک مدل ریاضی با در نظر گرفتن شاخص های تاثیر گذار، می تواند در جهت بهبود عملکرد یک سازمان مثمر ثمر واقع گردد. در شرکت یونیلیور تاکنون مدل ریاضی با این میزان توسعه ریاضی مدل تاکنون پیاده نگردیده بود. به رغم اینکه این شرکت از دو تامین کننده اصلی خودف یعنی محصولات شرکت پلاستکار و نیز محصولات ضد عفونی کننده و سفید کننده دامستوس به مقدار زیادی محصول در یافت می نماید ولی تاکنون هیچ مدلی در ارتباط با ارزیابی تامین کنندگان و اینکه از کدامیک و از هر کدام به چه میزان احتیاجات شرکت را برآورده سازیم، مورد مطالعه و بررسی قرار نگرفته است. به همین دلیل بر آن شدیم تا با انجام مطالعه موردی در شرکت مربوطه، تامین کنندگان آن را مورد ارزیابی قرار دهیم.

پایان نامه ها

پس از مدل سازی مسئله فوق، مدل با استفاده از روش حل مسائل چند هدفه و روش ارائه شده توسط ترابی در سال ۲۰۰۸ حل شده و مقادیر متغیرهای تصمیم مسئله که همان تامین کنندگان منتخب و نیز مقدار بهینه تخصیص به هر یک از آنها است را مشخص می نماید. در پژوهش حاضر به منظور هر چه بیشتر روشن تر شدن مدل ارائه شده و نیز روش حل مورد نظر، یک مطالعه موردی در شرکت یونیلیور مورد بررسی قرار گرفت. جامعه آماری مورد نظر دو شرکت تامین کننده دامستوس و پلاست کار می باشند. از آنجایی که شرکت های مورد مطالعه از نظر دریافت دیتا های درخواستی همکاری لازم را داشته اند، بنابراین در این پژوهش می خواهیم به تخصیص محصولات دریافتی به هر یک از شرکت های مورد نظر به عنوان تامین کنندگان بپردازیم.

۱-۳- ضرورت خاص انجام تحقیق

یکی از مباحث مهمی که در دو دهه اخیر در ادبیات مدیریت مطرح شده است، مدیریت زنجیره تامین است. شرایطی که باعث تعریف و ایجاد چنین نگرشی شده، افزایش روز افزون رقابت پذیری و تلاش سازمان‌ها برای بقاء می‌باشد، که با افزایش ارتباطات و پیشرفت در تکنولوژی ارتباطات حاصل شده است. سازمان‌ها رمز بقاء را در ارضای نیازهای مشتریان می‌دانند. نیازها و علایق مشتری می‌تواند شامل کاهش قیمت، تحویل به موقع،‌ کیفیت مناسب و غیره باشد. مدیریت زنجیره تامین نگرشی است که بر مبنای آن ارضای این نیازها نه فقط توسط واحدهای ارائه کننده خدمت به مشتری، بلکه توسط سایر تامین کنندگان نیز صورت می‌گیرد. از آنجایی که تامین کنندگان قابل اعتماد، تولیدکنندگان را قادر می‌سازند که هزینه موجودی کالا را کاهش و کیفیت کالا را بهبود بخشند، این مساله قابل درک است که انتخاب مناسب تامین کنندگان و مدیریت موثر روابط با آنها، فاکتوری کلیدی در افزایش رقابت پذیری شرکت‌ها است.در راستای پیاده‌سازی این فلسفه، انتخاب تامین کننده، در زنجیره تامین بعنوان یک مساله مهم مورد توجه قرار گرفته و تصمیم گیران را به این سمت سوق می‌دهد که تکنیک‌ها و روش‌های معتبر برای انتخاب تامین کننده استفاده کنند. چرا که انتخاب تأمین کننده مناسب، به طور قابل توجهی هزینه‌های خرید مواد اولیه و نیز زمان انتظار تا رسیدن محموله سفارش شده را کاهش می‌دهد؛ همچنین موجب بالا رفتن سطح رقابت پذیری مؤسسه می‌شود(غضنفری و فتح اله،۱۳۸۵).

۱-۴- جنبه نوآوری و جدید بودن تحقیق

از روش روش سازشی نوین ارائه شده تاکنون برای حل مسائل چند هدفه استفاده نگردیده است. در حقیقت در روش تاپسیس حداکثر فاصله لحاظ نمی گردد و در روش ویکور نیز ایده آل منفی لحاظ نمی گردد، در روش سازشی نوین به این دو ضعف پرداخته شده و آنها را جبران نموده است. همچنین در این پژوهش برای اولین بار از انتگرال چند گانه نیز برای محاسبه مقدار حداکثر فاصله از ایده آل های مثبت و منفی استفاده می گردد. علاوه بر این روش های ارائه شده در یک مطالعه موردی در شرکت یونیلیور پیاده سازی می گردد.

۱-۵- سوالات تحقیق

 

۱) چگونه می توان با ارائه یک مدل چند هدفه به ارزیابی تامین کنندگان با توجه به ریسک موجود در زنجیره تامین پرداخت؟

۳) کیفیت، رضایت مشتریان و هزینه های تامین محصول ارائه شده از تامین کنندگان چه تاثیری بر روی انتخاب و نحوه تخصیص دهی آنها می­گذارد؟

۴) چگونه می توان به کمک یک روش سازشی یک مساله چند هدفه را به مساله یک هدفه نبدیل نمود؟

۱-۶- اهداف تحقیق

هر پژوهش و تحقیق به منظور خاصی صورت می گیرد. اهداف اصلی از انجام این تحقیق عبارتند از:

  • ایجاد یک مدل ریاضی برای ارزیابی و انتخاب مناسب تامین کنندگان و تعیین میزان سفارش اقتصادی به هر یک از تامین کنندگان منتخب.

–   استراتژی انتخاب بهینه تحت شرایط ریسک و عدم قطعیت.

– ارائه یک روش حل بر مبنای یک روش سازشی برای یکپارچه سازی مساله چند هدفه به یک مساله برنامه ریزی تک هدفه.

  • جامعه و نمونه آماری

جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه کارکنان شرکت یونیلیور می باشند. در راستای تعیین حجم نمونه نیز از آنجایی که افراد دخیل در این پژوهش اندک بوده اند، از کلیه افراد نظر سنجی گردید.

۱-۸- روش جمع­آوری دادها

جمع­آوری اطلاعات در این تحقیق شامل روش کتابخانه­ای شـامل مطالعه کتب، اسناد و مدارک و مقالات جمع­آوری گردیده و هم­چنین از اینترنت نیز برای جمع­آوری مبانی نظری و پیشینـه تحقیـق استفاده شده است. هم­چنین روش میدانی به منظور کسب نظرات خبرگان و کارشناسان مدیریت استراتژیک سیستم­های اطلاعاتی می­باشد.

۱-۹- روش تعیین شده در تحقیق

روش های به کار گرفته شده در این تحقیق که به صورت جامع در فصل سوم به شرح آنها پرداخته ایم عبارتند از:

۱)روش تاپسیس

۲) روش ویکور

۳) روش سازشی نوین

 

۱-۱۰- مفاهیم و اصطلاحات کلیدی

۱-۱۰-۱- زنجیره تامین

زنجیره تامین یکی از علوم زیر بنایی در شکل گیری تولید و توزیع یک محصول یا خدمت است. مدیریت زنجیره تامین در یک سازمان اهداف زیادی را دنبال می کند که به عنوان نمونه می توان به کاهش حجم موجودی، سرعت در پاسخگویی به مشتری، افزایش میزان فروش، تامین بهینه و تسریع مواد اولیه، انتخاب تامین کنندگان برتر و در انتها کاهش هزینه ها اشاره کرد. بنابراین انجام پزوهش بر روی مدل های ریاضی به منظور انتخاب تامین کننده، ایجاد رقابت بین چندتامین کننده، در جهت بهبود کیفیت و کاهش هزینه، وجود محدودیت ظرفیت تولید تامین کننده، برآورده شدن تعهدات درحالت تامین کننده انحصاری و شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه، بسیار با اهمیت به نظر می رسد.

۱-۱۰-۲- انتخاب تامین کننده

در واقع می توان گفت انتخاب تامین کننده فرآیندی است که طی آن از میان تامین کنندگان بالقوه موجود، بهترین ترکیب جهت رفع نیازهای شرکت انتخاب می گردد. طی این فرآیند، ابتدا باید منابع بالقوه تامین موجود شناسایی شده و پس از بررسی صلاحیت و توانایی آنها، تامین کنندگان برتر انتخاب شوند.

۱-۱۰-۳- روش های تصمیم گیری تاپسیس و ویکور

روش های تصمیم گیری سازشی رویکردهای اصلی برای تصمیم گیری شامل تئوری مطلوبیت هستند. پیش فرض اصلی در تئوری مطلوبیت این است که تصمیم گیرنده آلترناتیوی را انتخاب می کند که حداکثر مطلوبیت را برایش داشته باشد. برای این منظور روش برنامه ریزی سازشی مطرح گردید. مبنای این روش، حداقل نمودن بردار ارزیابی آلترناتیوها از نقطه ایده آل مثبت است.  مزیت اصلی این روش سادگی ساختار مفهومی آن است. در این روش ابتدا برای هر آلترناتیو یک فاصله ترکیبی با فرمول محاسبه می گردد. در نتیجه آلترناتیوی که کوچکترین فاصله ترکیبی را داراست بعنوان راه حل ارجح پذیرفته می شود. نسخه دیگری از این روش، فاصله آلترناتیوها از بدترین نقطه را بیشینه می کند. در این حالت ساختار این روش به مانند قبل باقی می ماند. در حالت اول هدف، مینیمم کردن فاصله تا نقطه ایده آل مثبت است ولی در حالت دوم هدف، ماکزیمم کردن فاصله تا نقطه ایده آل منفی می باشد. روش تاپسیس که مقدم بر روش ویکور ابداع  شده کاملا مشابه آن است. این روش راه حلی را تعیین می کند که بیشترین فاصله تا ایده آل منفی و کمترین فاصله تا ایده آل مثبت را داشته باشد.

روش ویکور نیز که یکی از روش های برنامه ریزی سازشی برای حل مسائل تصمیم گیری چند شاخصه می باشد بر رتبه بندی و انتخاب مجموعه ای از گزینه ها در حضور معیارهای متعارض، تمرکز می کند. معیار رتبه بندی گزینه ها در این روش همزمان بر اساس میزان نزدیکی به حل ایده آل و در نظر گرفتن حد اکثر میزان تاسف می باشد. به زبان ساده به طور کلی روش تاپسیس میزان فاصله از ایده آل ها را در نظر می گیرد و روش ویکور میزان تاسف هر گزینه را اندازه گیری می کند. هر گزینه ای که فاصله اش از ایده آل کمتر باشد به عنوان بهترین گزینه انتخاب می شود.

۱-۱۱- قلمرو تحقیق

۱-۱۱-۱- قلمرو موضوعی:  ارائه مدل چند هدفه انتخاب تامین کنندگان در زنجیره تامین چند محصوله در فضای تخفیف با در نظر گرفتن ریسک تحت شرایط عدم قطعیت و حل مدل به کمک روش های تاپسیس و ویکور

۱-۱۱-۲- قلمرو زمانی: پژوهش حاضر بعد از تصویب در شورای محترم تحصیلات تکملی طی پروسه شش ماهه انجام شد.

۱-۱۱-۳- قلمرو مکانی: مکان انجام پژوهش حاضر شرکت یونیلیور و تامین کنندگان آن می باشند.

۱-۱۲- جمع بندی

مطابق موارد ارائه شده در این فصل، هدف از این تحقیق ارائه یک مدل خطی چند هدفه جهت انتخاب تامین کننده تحت شرایط رسیک و عدم قطعیت است. بنابراین با به کارگیری مدل پیشنهادی سازمان­ها می­توانند به تصمیم گیرنده در انتخاب تامین کننده و نیز تعیین مقدار سفارشات اقتصادی از تامین کنندگان منتخب کمک نمود و سبب سود آوری برای سازمان گردند.